Gebrek aan energie

Sta je ’s ochtends al moe op en vraag je je af hoe je de dag zal door komen?

Probeer je je vermoeidheid weg te eten?

Heb je het gevoel dat je energiepeil steeds lager wordt en dat zelfs je dagelijkse routine – opstaan, douchen, je aankleden, ontbijten – teveel wordt?

Je voelt je moe en futloos!

Waarschijnlijk heb je ook andere klachten waarmee je lichaam signalen geeft dat het niet goed gaat. Denk maar aan hoofdpijn, spier- en/ of gewrichtspijn, hormonale klachten, last van je maag en darmen, concentratieproblemen, slaapproblemen, aanhoudende stress... .

Je brein (verstandelijk en emotioneel)(1), je hormonale systeem (2) en je darmen / darmflora (3) zijn nauw met elkaar verbonden en geven signalen aan elkaar en kunnen niet zonder elkaar functioneren.

 

Bij een gezonde mens met voldoende energie zijn de lichaamsfuncties op deze 3 niveaus in evenwicht.

Als er sprake is van ‘energieproblemen’ zoals bv. CVS , fibromyalgie en burn-out is er op verschillende vlakken ‘onevenwicht’.

Dit onevenwicht kan zich uiten op elk van de 3 niveaus: in een verstoorde spijsvertering, maag-darmklachten, chronische pijn, ontregelde hormoonhuishouding, je emotionele toestand/ neerslachtigheid, een overactief immuunsysteem of juist te lage weerstand, een ontregeling van je slaap-waakritme, de regeling van je lichaamstemperatuur, een hoge bloeddruk, concentratieproblemen….

Ook een aantal externe factoren kunnen een negatieve invloed hebben op onze lichaamsfuncties: bepaalde geneesmiddelen, elektrosmog, verkeerde voeding, omgevingslawaai, luchtverontreiniging… Deze factoren zullen op zich geen energieprobleem doen ontstaan, maar kunnen – samen met onderliggende onevenwichten – wel een domino-effect in gang zetten.

‘Energieproblemen’ vragen een allesomvattende of ‘holistische’ aanpak d.w.z. dat het probleem op elk van bovengenoemde niveaus moet bekeken en aangepakt worden. Zowel je eet- en leefwijze evenals je emotionele gesteldheid plus ook erfelijke invloeden en externe omgevingsfactoren maken wie je bent en hoe je je voelt.

Er is dus een kluwen aan factoren – die elk op zich – je energiepeil kunnen beïvloeden.

Als voedings- en dieetkundige zal ik hieronder meer uitleg, informatie en tips geven over het (on)evenwicht op het niveau van je ‘darmen/ darmflora’ wat mede een oorzaak kan zijn van je energieprobleem. De behandeling van het onevenwicht in je brein en hormonale systeem bespreek je best met je (huis)arts die je kan doorverwijzen naar de juiste disciplines.

Onevenwicht in je darm:

de juiste voeding geeft meer energie, verkeerde voeding maakt je moe

Een optimale darmwerking

Bij een optimale spijsvertering worden grote, complexe voedingsstoffen (koolhydraten, eiwitten, vetten) afgebroken tot er slechts enkelvoudige moleculen (enkelvoudige suikers, aminozuren, glycerol/vetzuren) overblijven die, vanuit de darm, in het bloed kunnen worden opgenomen.

Dit verteringsproces speelt zich voornamelijk af in het bovenste deel van de dunne darm.

De darmwand heeft 2 belangrijke functies:

1.     het opnemen van de enkelvoudige moleculen = RESORPTIE waarbij deze suikers, aminozuren en vetzuren als energie kunnen gebruikt worden. Ook vitaminen en mineralen worden door de darmwand opgenomen in het bloed om een goede gezondheid en vitaliteit in stand te kunnen houden.

2.     het tegenhouden van alles wat niet in het bloed mag terechtkomen zoals onvolledig verteerde voeding, toxische stoffen = BARRIERE

Onze darmen werken echter niet altijd zoals het hoort: voeding, hormonen, psychologische en lichamelijke stress kunnen hiervan de oorzaak zijn. Ik vermeldde reeds eerder dat de 3 niveaus nauw met elkaar verbonden.

Een lekkende darm

De darmwand bestaat uit een laag cellen die met elkaar verbonden zijn door ‘bruggetjes’ die men juncties noemt. Gezonde darmcellen zitten zeer dicht tegen elkaar en laten alleen volledig verteerd voedsel door. Wanneer er een hormonaal probleem is, of je staat onder stress of verkeerde/ toxische voeding eet, ontstaat er een dysbiose ( = onevenwicht) in je darmflora. Hierdoor wordt de kwaliteit van de juncties achteruit en wordt de ruimte tussen de cellen groter. Zo kan onvolledig verteerd voedsel en stoffen door de darmwand passeren en komen die in de bloedbaan terecht. Dit fenomeen heet ‘lekkende darm’.

Niet alleen de barrièrefunctie is verstoord maar ook de resorptie hapert waardoor er voedingstekorten kunnen ontstaan.

Onverteerd voedsel is toxisch. Die toxines kunnen zich vastzetten op gewrichten (met als gevolg reuma, artritis, fibromyalgie, ...), in het centraal zenuwstelsel (met als gevolg vermoeidheid, prikkelbaarheid, ...) of op de endocriene eindorganen (de schildklier, de bijnieren, de geslachtsorganen).

Verstoorde darmflora

Dat je darmen een grote invloed hebben op je fysieke én mentale gezondheid is een feit. Je darmen en hersenen zijn immers nauw met elkaar verbonden. Deze verbinding verloopt in je lichaam via de zogenaamde 'hersen-darm-as' waarlangs zenuwsignalen van je darmen naar je hersenen lopen en omgekeerd.

Hetgeen we al wisten vanuit ons ‘buikgevoel’, wordt nu ook meer en meer door wetenschappers onderzocht: hoe kunnen darmbacteriën ons brein beïnvloeden? Wat is het verband tussen darmflora en je gezondheid?

 

Een goed darmwerking hangt af van een gezonde darmflora.

 

De darmbacteriën zorgen samen met verteringsenzymen voor de vertering van onze voeding, ze maken levensbelangrijke micronutriënten aan waaronder vitamine K, B1, B2, B3, B5, B6, B12, foliumzuur en bepaalde aminozuren. Ze beschermen ons ook tegen schadelijke indringers en zorgen ervoor dat de cellen van ons immuunsysteem van voldoende energie wordt voorzien.

In onze darmen zitten zowel ‘goede’ als ‘slechte’ bacteriën. Als het evenwicht tussen beide verstoord is, zullen je spijsvertering en je immuunsysteem niet behoorlijk werken.

Dit heeft te maken met de enterohepatische cyclus. Ons hormonaal systeem (schildklier/ bijnier/ ovaria en testes) scheidt hormonen af die door de lever verwerkt worden tot galzouten. Die galzouten komen in de darm terecht onder de vorm van gal. In een lagergelegen stuk van de dunne darm worden ze opnieuw omgezet in de oorspronkelijke hormonen die door de bloedbaan opnieuw worden opgenomen.

Bij dysbiose verloopt die cyclus niet normaal. De galzouten worden niet meer heropgenomen door de darm, komen in de stoelgang terecht. Door een tekort aan hormonen verlies je energie, word je sneller moe en verzwakt je immuunsysteem.

Factoren die kunnen bijdragen tot dysbiose en het lekkende darmsyndroom zijn:

  • ongezonde voeding rijk aan suikers

  • geneesmiddelen zoals antibiotica, aspirine, ibuprofen, maagzuurremmers, de pil

  • alcohol en cafeïne

  • chronische stress

  • slechte leverfunctie

Je stoelgang: één van de eerste signalen die op een slechte darmwerking kunnen wijzen

Probleem met vetvertering: je stoelgang is zacht en bleek, ruikt vies.

Probleem met eiwitvertering: je stoelgang ruikt naar ammoniak, rotte eieren.

Onverteerde resten in stoelgang: onvoldoende gekauwd of te weinig maagzuur of tekort aan spijsverteringsenzymen

je stoelgang is smal en lintachtig: misschie heb je last van pds?

Behandeling en voedingsadvies: het VITALITEIT-eetplan

Bronnen:

www.fodmapfoodies.nl

www.histamine-intolerantie.nl

www.fibromyalgie.be

www.me-cvs.be

Fibromyalgie anders bekeken, Dr. Herlinde Jacobs, Lannoo, 2019

Homo energeticus, Dr. Peter Aelbrecht, Manteau; 2019

©2018 by Natalie & Wim.